THE MAN WHO WOULD BE KING(*) - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΦΟΥΣ ΣΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΤΗΣ KΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Editorial  της τριμηνιαίας επιθεώρησης οικονομικής και πολιτικής θεωρίας "Θέσεις"
Τεύχος 134, περίοδος: Ιανουάριος - Μάρτιος  2016

1. Βοναπαρτική ηγεσία


Ζούμε την ολοκλήρωση της καταστατικής μετάλλαξης αυτού που κάποτε φιλοδοξούσε να εγγραφεί στον πολιτικό τόπο της ριζοσπαστικής Αριστεράς, με την εγκαθίδρυση του μνημονιακού πολιτικού πλαισίου ως περίπου μόνιμου και αδιαμφισβήτητου «υπερταξικού» εργαλείου άσκησης πολιτικής. Ενός πλαισίου το οποίο είναι μεν «αντιλαϊκό» στην «καθ’ υπερβολή» εφαρμογή του, αλλά που με κατάλληλο χειρισμό από μέρους της κρατικής διαχείρισης μπορεί να περιοριστεί σε «αναγκαίο κακό», τις διαστροφές του οποίου μπορεί να μετριάσει ή να αντιστρέψει η φιλολαϊκή κρατική διαχείριση.

Ευτυχώς λοιπόν, στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση δεν επικράτησε η «υποχείρια του κεφαλαίου» Νέα Δημοκρατία και τα παρακλάδια της. Και τώρα η σθεναρή διαπραγματευτική τακτική της Αριστεράς κατορθώνει να ανακόψει την κεφαλαιακή επίθεση του μνημονίου «μετριάζοντας» τις επιπτώσεις του. Προωθεί το «παράλληλο πρόγραμμα», που αν και κάπως «θολό» εντούτοις είναι διαρκώς παρόν στην κυβερνητική προπαγάνδα, έστω και δια της συνεχούς αναβολής και συρρίκνωσής του.

Οι «λεπτοί χειρισμοί» που απαιτούνται για τον περιορισμό των «κοινωνικά άδικων» επιπτώσεων του Μνημονίου, αναδεικνύουν με σαφήνεια και επιτακτικότητα το ρόλο Α. Τσίπρα ως θεματοφύλακα της αριστεροσύνης μιας κυβέρνησης που «κλήθηκε» να υπερασπίσει τα «λαϊκά συμφέροντα» σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία και είναι «αποφασισμένη να μην λιποτακτήσει». Αυτός ο περίπου επαναστατικός ρόλος του leader maximo που αναλαμβάνει ο πρωθυπουργός αναδεικνύει για μια ακόμη φορά τη σημασία των κρατικών μηχανισμών στην υλοποίηση του «στρατηγικού στόχου» της Αριστεράς, που έστω και με μνημονιακό μανδύα, συνδυασμένος με τακτικές υποχωρήσεις, παραμένει ο «σοσιαλισμός».

Με την παρουσία του ηγεμόνα Βοναπάρτη Α. Τσίπρα ως πρωθυπουργού, η Αριστερά «δίνει μάχες» υιοθετώντας όλα τα μνημονιακά νομοσχέδια με διαδικασίες που τίποτε δεν έχουν να ζηλέψουν από τους αναγκαστικούς νόμους έκτακτων καθεστώτων, επιβεβαιώνοντας με τον πλέον αποκαλυπτικό τρόπο τον προσχηματικό χαρακτήρα της αντιπροσώπευσης ως ιδεολογικού κρατικού μηχανισμού που σε τελική ανάλυση αναστέλλεται όποτε οι «συνθήκες» το απαιτούν, ένα είδος καθεστώτος έκτακτης ανάγκης μέσα στη «δημοκρατική ομαλότητα».

A WHITER SHADE OF PALE - ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ

Editorial  της τριμηνιαίας επιθεώρησης οικονομικής και πολιτικής θεωρίας "Θέσεις"
Τεύχος 133, περίοδος: Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2015 

A WHITER SHADE OF PALE1 ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ Προαναγγελθείς θάνατος Ο μετά το δημοψήφισμα άτακτος συμβιβασμός στη νέα συμφωνία - τρίτο Μνημόνιο δεν ήταν κεραυνός που απρόσμενα έπεσε εν αιθρία. Είχε προαναγγελθεί από το τυπικά «ασύμβατο» αίτημα στήριξης προς τον ESM τρεις μόλις μέρες πριν το δημοψήφισμα, που «όπλιζε την κυβέρνηση» με λαϊκή στήριξη στον αγώνα που έδινε με «εθνική αξιοπρέπεια» απέναντι στην «εκβιαστική» στάση των δανειστών. Έναν αγώνα που όπως μάθαμε – ήδη πριν τη συμφωνία από επίσημα κυβερνητικά κείμενα – επί 7 μήνες στόχο είχε τον «έντιμο συμβιβασμό» και όχι τη «ρήξη», ως προϋπόθεση για την «ανάπτυξη» σε καθεστώς ενισχυμένης ανταγωνιστικότητας, εφικτής λόγω της προηγηθείσας πενταετούς «οικονομικής προσαρμογής», αλλά και σημαντικών «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» που έθεταν τη βάση για μια νέα εκκίνηση «της οικονομίας». Μάλιστα η κυβερνητική προπαγάνδα στη μακρά πορεία προς τη νέα ηγεμονία της που προέκυψε μετά τις πρόσφατες εκλογές, τείνει να εμφανίσει την καταστατική ολοκληρωτική παραίτησή της από την όποια στρατηγική ενίσχυσης της εργασίας στον κοινωνικό συσχετισμό δύναμης, ως έναν «αναγκαίο συμβιβασμό» που δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η πολιτική της είναι «συμβιβασμένη». Έτσι παραπέμφθηκαν τελεσίδικα στην κοινωνική «Δευτέρα Παρουσία» κρίσιμα «κοινωνικά προαπαιτούμενα» για τους «από κάτω»: Η επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων, η αποκατάσταση ενός κοινωνικά ανεκτού κατώτατου μισθού, η ακύρωση των άτυπων εργασιακών σχέσεων και της εργοδοτικής ασυδοσίας, ένα ελάχιστο δίχτυ κοινωνικής προστασίας στην υγεία, στην παιδεία, στους στοιχειώδεις όρους κοινωνικής αναπαραγωγής των κυριαρχούμενων τάξεων. Είναι πλέον παρελκόμενα της «αναπτυξιακής διαδικασίας», της «μεγέθυνσης της οικονομίας» αν και εφόσον το επιτρέψουν οι μελλοντικές δυνατότητες της «αριστερής οκταετίας», μιας και η πρώτη τετραετία θα αναλωθεί σχεδόν ολόκληρη στην «εφαρμογή του τρίτου Μνημονίου».

Δήλωση Σ. Λαπατσιώρα στην Κ.Ε του ΣΥΡΙΖΑ της 30/7/2015

Αγαπητές συτρόφισσες και αγαπητοί σύντροφοι
Λόγω ασθένειας δεν μπορώ να παραβρεθώ σε αυτήν την κρίσιμη και σημαντική Κ.Ε
Επισυνάπτω δηλωσή μου η οποία θα αποτελούσε και τη βάση του περιεχομένου της παρεμβάσής μου αν ήμουν παρών.

Η συμφωνία της 12/7 υπογράφεται από μία κυβέρνηση που προέρχεται από την Αριστερά. Συνάμα, την προσδιορίζει ως μία κυβέρνηση η οποία δεν μπορεί να κυβερνήσει με βάση ένα πρόγραμμα της Αριστεράς, με άλλα λόγια την προσδιορίζει ως μία κυβέρνηση η οποία θα υλοποιήσει το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας. Αυτή η κυβέρνηση, καλείται όχι μόνο να διατηρήσει ό,τι ονομάστηκε «μνημονιακό καθεστώς» αλλά να το βαθύνει και να το ενισχύσει, δομικά και θεσμικά. Να συνεχίσει ένα πρόγραμμα μείωσης μισθών, συντάξεων, γενικότερα «υποτίμησης της εργασίας», αποδιάρθρωσης όψεων του κοινωνικού κράτους, υλοποίησης ενός προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων και περιστολής της δημοκρατικής εκπροσώπησης των κατώτερων τάξεων.

Memorandum, 10/7/2015, πολύ σύντομο σχόλιο

Ο,τι ακούγεται ως περιεχόμενο και μορφή της Συμφωνίας, όχι μόνο εγκυμονεί κοινωνικό εμπρησμό, αλλά δημιουργεί την απορία αν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε κυβέρνηση δημοκρατικά εκλεγμένη η οποία να μπορεί να το εφαρμόσει, στους χρόνους του και στους όρους του. Πρόκειται για Συμφωνία που ανοίγει το δρόμο, για ενα συνεχές, "εβδομαδιαίο" δίλημμα.
Για μια Συμφωνία για την οποία ήδη διεθνώς σχηματίζονται προσδοκίες (με οικονομικό αποτέλεσμα) ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί και θα οδηγήσει σε αδιέξοδο, εντός τριμήνων στην καλύτερη περίπτωση, με ακόμη χειρότερους όρους, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά, οι οποίοι θα έχουν διαμορφωθεί από την επιχείρηση εφαρμογής της.

14/7/2015, 22:13

ΣΥΜΦΩΝΙΑ 10 ΙΟΥΛ 2015: Προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα

Αυτό που εκτυλίσσεται μπροστά μας είναι ο εγκλωβισμός μίας στρατηγικής του ΣΥΡΙΖΑ που πίστεψε ότι μπορεί να κυβερνήσει όπως προ κρίσης (ala Καραμανλή, Σημίτη) χωρίς τους μετασχηματισμούς που απαιτούνται.

Στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες μετά την κρίση του 2008, ειδικά στην ελληνική μετά την «πολεμικού τύπου» ύφεση, οι μόνοι δρόμοι είναι είτε να πληρώσουν την έξοδο από την κρίση οι υποτελείς τάξεις (αυτό που συντελείται ήδη και συνομολογεί η κυβέρνηση εν πολλοίς) είτε να πληρώσουν οι ανώτερες τάξεις. Αυτό δεν γίνεται με λόγια αλλά με πραγματικά αποτελέσματα στον κοινωνικό συσχετισμό δυνάμεων και αποτυπώνεται σε νόμους, πρωτοβουλίες και όχι σε συμβολικά «μέτρα» για να σωθούν τα προσχήματα.

Η κυβέρνηση παγιδεύτηκε σε ένα σχέδιο «ιστορικού συμβιβασμού» πολύ πριν γίνει κυβέρνηση, ό,τι ονομάστηκε «ωρίμανση» του ΣΥΡΙΖΑ και πίστεψε ότι μπορεί να κάνει το αδύνατο.

ΠΛΗΒΕΙΟΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΠΑΤΡΙΚΙΩΝ

Editorial Περιοδικού Θέσεις, 2015.07

1. Από τα αίτια στα αποτελέσματα

Πολλοί διερωτώνται τι έκανε την ηγετική ομάδα της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ να αλλάξει αιφνιδίως γραμμή πλεύσης. Ενώ φαινόταν ότι ήταν έτοιμη να αποδεχθεί την «οδυνηρή», «έντιμη (ma non troppo)» και πάντως ακολουθούσα τις επιταγές του νεοφιλελευθερισμού συμφωνία (με κάποιες απαλύνσεις προκειμένου να επικυρωθεί από τη Βουλή και να μην προκληθούν έντονες λαϊκές αντιδράσεις), προκήρυξε το αστραπιαίο δημοψήφισμα.

Η απόφαση αυτή εκφράζει σίγουρα το αγωνιστικό «πνεύμα της Γένοβας» που διέπει μεγάλο μέρος του ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και εάν βρέθηκε σε χειμερία νάρκη από το 2012 ως τις τελευταίες μέρες. Αυτό το «πνεύμα» έρχεται σε αντίθεση τόσο με τη στάση στελεχών προηγούμενων «γενεών» του ΣΥΡΙΖΑ όσο και των προερχόμενων από τον πασοκικό και τον επιχειρηματικό χώρο που διαφώνησαν, περισσότερο ή λιγότερο ανοιχτά, κρούοντας κώδωνες κινδύνου, απειλώντας με παραιτήσεις και συστήνοντας εν γένει «σύνεση» και ουσιαστικά συνθηκολόγηση.

Η κυρίαρχη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ, διαμορφωμένη από το Νοέμβριο του 2013, εδράζεται στην πεποίθηση ότι η Ελλάδα μετά την κρίση του 2008 μπορεί να κυβερνηθεί με τον προκρισιακό τρόπο, εάν υπάρξει «κατάλληλη» κυβερνητική βούληση, βασισμένη στη λαϊκή υποστήριξη και σε κάποια εξωτερική στήριξη (ο σύντροφος Ολάντ, ο διαχυτικός Γιουνκέρ, ο ευαίσθητος Ντράγκι). Πρόκειται για κλασική επιλογή ενός αριστερού κόμματος για «ιστορικό συμβιβασμό» και για άσκηση πολιτικής στο πνεύμα μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας που δεν λέει το όνομά της, αλλά δρα με αυτό το σκεπτικό. Αποτέλεσμα ήταν η μετατροπή της κοινωνικής διεκδίκησης σε εθνική με βάση την ιδέα του «ενός έθνους».

Δημοψήφισμα, Κυριακή 5/7/2015

Το δημοψήφισμα της Κυριακής είναι πανευρωπαϊκής και παγκόσμιας σημασίας.

Αυτό που διακυβεύεται είναι η καταδίκη ή η επιβράβευση των ακραίων νεοφιλελεύθερων ευρωπαϊκών πολιτικών διαχείρισης της κρίσης του 2008. Καταδίκη ή επιβράβευση από μία κοινωνία η οποία αποτελεί αντικείμενο πειραματισμού και εφαρμογής αυτών των πολιτικών με “πολεμικού τύπου” αποτελέσματα και - στη μεγάλη της πλειοψηφία - θύμα αυτών.

Τη Δεύτερα, αυτό το διακύβευμα, θα αποτελεί βάση ερμηνείας, απ' όλες τις άλλες κοινωνίες και το πολιτικό προσωπικό διαχείρισής τους, του όποιου αποτελέσματος. Επειδή το αποτέλεσμα θα απαντά σε ένα βασικό ερώτημα που απασχολεί και διχάζει την ευρωπαϊκή και παγκόσμια κοινότητα: “πόση λιτότητα αντέχουν οι κοινωνίες”;

Το ΟΧΙ είναι μία ψήφος καταδίκης αυτών των πολιτικών και συμβολής στην ανάσχεση του αποτελέσματός τους: την άνοδο των εθνικισμών στην Ευρώπη. Είναι μία ψήφος που δεν αμφισβητεί αλλά καταφάσκει τα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά δικαιώματα που θεωρήθηκαν ευρωπαϊκά δεδομένα μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τοποθέτηση στην Κ.Ε ΣΥΡΙΖΑ/ 2015.02.28

Α. Βρισκόμαστε μετά από μία σημαντική χρονική στιγμή του εγχειρήματός μας: τη διαπραγμάτευση που έγινε μέχρι τώρα στο εξωτερικό, την εξωτερική διαπραγμάτευση.

Δεν θα μπω στη συζήτηση αν αυτή η συμφωνία είναι ότι καλύτερο μπορούσαμε να πετύχουμε. Λόγω χρόνου, 4 λεπτών τοποθέτησης, αλλά όχι μόνο, δεν μπορεί, προφανώς να γίνει ουσιαστική συζήτηση για την συμφωνία, την διαπραγμάτευση αλλά και για την προετοιμασία για την διαπραγμάτευση που ήδη έχει ξεκινήσει.

Ωστόσο, μπορούμε να τοποθετηθούμε, όχι πλήρως αλλά σε κάποια βασικά σημεία, για το ποιό είναι το αποτέλεσμα. Το ποιό είναι το αποτέλεσμα αποτελεί άλλη συζήτηση από το αν έγινε το καλύτερο δυνατό, τι θα μπορούσε να γίνει ή έπρεπε να γίνει ή θα πρέπει να γίνει και διάφορες γνωστές παραλλαγές σημαντικών ερωτημάτων. Στα δεδομένα λοιπόν.

Λίγοι, ευτυχώς και όχι σε αυτήν την αίθουσα, οδηγούνται σε ακραία επιχειρήματα για να νομιμοποιήσουν ένα, μερικώς και προσωρινά, τετελεσμένο αποτέλεσμα, αναπαράγοντας το γνωστό, στην ελληνική κοινωνία, δίλημμα των προηγούμενων κυβερνήσεων 'συμφωνία ή έξοδος από το ευρώ'.

Μόνη διέξοδος η φυγή προς τα εμπρός!

 

Κριτική αποτίμηση της διαπραγμάτευσης και της συμφωνίας - 2015.02.26

των Σπύρου Λαπατσιώρα, Γιάννη Μηλιού και Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλου

1. Εισαγωγή

Μία αποτίμηση της «μεταβατικής» συμφωνίας της 20ής Φεβρουαρίου είναι ότι αποτελεί ανακωχή που επετεύχθη με πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης και αποδοχή από την άλλη πλευρά (των «θεσμών»). Στο επόμενο διάστημα, μέχρι το πέρας του τετραμήνου, θα διαμορφωθούν οι όροι διαπραγμάτευσης για την επόμενη συμφωνία. Αυτό κατά μία έννοια σημαίνει ότι δεν κρίθηκε τίποτα ακόμη. Όμως, η αποτίμηση αυτή είναι επισφαλής. Πρώτον, η ίδια η «μεταβατική» συμφωνία αλλάζει το συσχετισμό δύναμης. Δεύτερον, επειδή οι «εχθροπραξίες» θα συνεχίζονται σε όλη τη διάρκεια του τετραμήνου (έλεγχος των δεσμεύσεων και επανερμηνεία των όρων της από κάθε πλευρά) απαιτείται να κατανοήσουμε πρώτα το τοπίο των διαπραγματεύσεων.

2. Συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου: Ένα πρώτο βήμα σε ολισθηρό έδαφος …

2α. Οι στόχοι της διαπραγμάτευσης

Η ελληνική κυβέρνηση προσήλθε στο Eurogroup της 12ης Φεβρουαρίου, δηλαδή στην πρώτη ουσιαστική φάση της διαπραγμάτευσης, με αίτημα μια συμφωνία σε ένα νέο «πρόγραμμα-γέφυρα», δηλώνοντας ρητά ότι είναι αδύνατη η παράταση του υπάρχοντος προγράμματος, που έχει απορριφθεί από τον ελληνικό λαό:

1. Το «πρόγραμμα-γέφυρα» δεν θα περιελάμβανε όρους, αξιολογήσεις κλπ., αλλά μια επίσημη αποτύπωση της βούλησης όλων των πλευρών για διαπραγμάτευση χωρίς πιέσεις και εκβιασμούς και χωρίς οποιαδήποτε μονομερή ενέργεια.

Καθεστώς εξαίρεσης

Αυγή, "Συναντήσεις", 2015.02.18

Η μείωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα και γενικότερα η ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος των επιχειρήσεων ως προς τον καθορισμό των όρων εργασίας, είχε ρητό στόχο την μείωση των τιμών (ειδικά των εμπορευμάτων, προϊόντων ή υπηρεσιών, που εξάγονται – των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών), έτσι ώστε να διευρυνθούν οι εξαγωγές.

Τα κύρια μακροοικονομικά αποτελέσματα τα οποία επήλθαν είναι : α) η ενίσχυση της οικονομικής ύφεσης, λόγω της περαιτέρω μείωσης της καταναλωτικής δαπάνης, β) η σημαντική αύξηση του περιθωρίου κέρδους για τις επιχειρήσεις γ) η μη-μείωση των τιμών – αντίθετα αυξήθηκαν - λόγω επιλογής αύξησης του περιθωρίου κέρδους και δ) η μη- αύξηση των εξαγωγών.

Συνέντευξη στην εφημερίδα της Κύπρου "Χαραυγή"

2015/02/15

1. Θεωρείτε απειλή ή ορατό ενδεχόμενο την άποψη ότι αν η Ελλάδα επιμείνει στην επαναδιαπραγμάτευση του προγράμματος το πιο πιθανόν να βρεθεί εκτός ευρωζώνης;

Η έξοδος της Ελλάδας από την ζώνη του ευρώ την μετατρέπει από ζώνη ενιαίου νομίσματος σε ζώνη σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών. Με άλλα λόγια, οι αγορές χρήματος δυναμικά και άμεσα θα ανιχνεύσουν το επόμενο υποψήφιο για έξοδο κράτος-μέλος. Αυτό το γεγονός είναι καθιστά τις οικονομικές εξελίξεις απροσδιόριστες και στην καλύτερη περίπτωση ενέχει υπερβολικά υψηλό κόστος – για παράδειγμα το θεσμικό και οικονομικό κόστος που θα αναλάβει η ΕΚΤ ώστε να διατηρήσει άλλα κράτη μέλη, όπως η Ιταλία, εντός ευρώ. Σχηματικά, το διακύβευμα είναι 2 τρισ. έναντι 20δισ. ευρώ, αν περιοριστούμε στα κόστη της Ευρώπης. Επίσης, θα “αυξηθεί” ο πολιτικός κίνδυνος από την ενίσχυση των εθνικισμών, οι οποίοι αποτελούν την μόνη μακροπρόθεσμη απειλή στη συνοχή της ευρωζώνης. Τέλος, στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο, μία έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, αποτελεί καταλύτη αναταράξεων με απρόβλεπτες επιπτώσεις. Συνεπώς, το ενδεχόμενο Grexit έχει απαγορευτικό οικονομικό και πολιτικό κόστος για την Ευρώπη.

By Changing Direction, Syriza Can Win Over Greece and Europe

Αρθρο στους New York Times, 2015.01.30

Syriza won this week’s elections because the Greek people were furious with policies that led to an unemployment rate of 25 percent, a 25 percent reduction of the economy and an unprecedented rise in social inequality and poverty.
Some European officials have already indicated that in negotiating Greek debt, they would consider some of the targets of the new government: an end to strict deficit reduction, modernization of the state administration
and economic growth boosted by a mix of public and private investment.
The distance between the new Greek government and European officials and creditors is not insurmountable. There is a growing understanding that Greece’s existing debt payment obligations actually strangle economic growth. And there is a range of technical solutions to the issue of sovereign debt that can be discussed.

QE-Χρονική Χαλάρωση

Εφημερίδα Εποχή, 2015.01.25

Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE στη συνέχεια) που αποφασίστηκε στις 22/1 αποτελεί συνέχεια προγραμμάτων που αποφασίστηκαν το καλοκαίρι του 2014.

Τα προηγούμενα προγράμματα δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα ως προς τη διεύρυνση της χρηματοδότησης στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά. Τι καινούργιο κομίζει αυτό το πρόγραμμα και ποια αποτελεσματικότητα επιδιώκει;

Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα χρειάζεται να εξετάσουμε τα διάφορα στοιχεία που ορίζουν ένα πρόγραμμα QE.

Τι είναι η πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης;

Αποτελεί (έκτακτη) πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας η οποία έχει στόχο να επηρεάσει τις συνθήκες χρηματοδότησης κρατών, επιχειρήσεων και καταναλωτών, έτσι ώστε να αποφευχθεί οικονομική ύφεση ή να διευκολυνθεί η έξοδος από αυτήν.

Απαιτούνται Αλλαγές

Αρθρο στην Real News

2014.12.23

Η ελληνική οικονομία είναι σε φάση σταθεροποίησης και εκτιμάται ότι το 2015 θα μεγεθυνθεί. Εύλογες αμφιβολίες, όπως για παράδειγμα, αυτές που προκαλούνται από τη συνέχεια της απομόχλευσης και της πιστωτικής συρρίκνωσης και για το 2015, επηρεάζουν το εύρος και όχι την τάση.

Ωστόσο, οποιαδήποτε εκτίμηση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας για το 2015 υπόκειται στις εγχώριες πολιτικές εξελίξεις, αν θεωρήσουμε δεδομένες τις ευρωπαϊκές εξελίξεις.

Αν δεν γίνουν εκλογές, η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος που θα προκύψει θα επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις.

Οι διαφαινόμενες εκλογές, ανεξαρτήτως έκβασης, δεν θα επηρεάσουν ουσιωδώς την εικόνα για το 2015.

Σε περίπτωση “επανεκλογής” της τρέχουσας οικονομικής πολιτικής, το 2015 θα είναι έτος σταθεροποίησης και μεγέθυνσης. Ωστόσο, το βασικότερο αποτέλεσμα θα είναι η σταθεροποίηση των χαμηλών μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών προοπτικών, λόγω κυρίως των εμπεδωμένων θεσμών οι οποίοι διευρύνουν τις κοινωνικές ανισότητες και αποτελούν πηγή προσόδων για τις ανώτερες, κυρίως, κοινωνικά τάξεις

Ο σχηματισμός κυβέρνησης από την αξιωματική αντιπολίτευση, δε θα αλλάξει τις τάσεις σταθεροποίησης και μεγέθυνσης. Μετά μία περίοδο αναταραχής – η οποία δε θα αφορά ούτε την συμμετοχή στην ευρωζώνη, ούτε τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, παρά τη φημολογία – οι προσδοκίες θα επαναστοιχιθούν και η μεγέθυνση θα κινηθεί γύρω από την εκτιμώμενη. Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση για το 2015, θα είναι η οργάνωση των μακροπρόθεσμων προοπτικών βιώσιμης ανάπτυξης και η πορεία επανένταξης στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι μεταρρυθμιστικές τομές, στη θεσμική διάρθρωση και λειτουργία της ελληνικής κοινωνίας, οι οποίες, αναστρέφουν την “υποτίμηση του ανθρώπινου κεφαλαίου”, αναδιοργανώνουν τη δημόσια διοίκηση, εμπεδώνουν την κοινωνική δικαιοσύνη και τη συμπερίληψη όλων στην κοινωνία – και όχι μόνο του 1/2. Γι' αυτές τις κατευθύνσεις απαιτείται άλλη πολιτική από την τρέχουσα.

Για την αναδιάρθρωση του Δημόσιου Χρέους

2014/11/20

Ευχαριστώ τους διοργανωτές για την πρόσκληση και για την ευκαιρία μίας συζήτησης η οποία απαιτείται να διεξαχθεί σε μεγάλο βάθος στην ελληνική κοινωνία.

Λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος και των χρονικών περιορισμών της συζήτησης, είναι προφανές ότι θα παρουσιάσω, χωρίς αναλυτική υποστήριξη, μόνο κάποια κύρια σημεία. Πριν προχωρήσω σε αυτά θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ σε δύο σημεία τα οποία ενέχουν θέση προϋποθέσεων για το θέμα μας.

Κάποιες προϋποθέσεις που υπόκεινται της συζήτησης

Πρώτο σημείο, αποτελεί η διαπίστωση ότι το θέμα της αναδιάρθρωσης του δημοσίου χρέους αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου ζητήματος. Την αντιμετώπιση μίας κρίσης η οποία δεν είναι μόνο “οικονομική” αλλά αφορά τη θεσμική διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας.

Μνημόνιο, Χρέος, Εσωτερική υποτίμηση, Προϋπολογισμός

Συνέντευξη στην εφημερίδα Αυγή, 2014.11.09

Την προηγούμενη Κυριακή, 2/11, παρουσιάσαμε τη συνέντευξη του συναδέλφου σας, επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καθηγητή κ. Π. Λιαργκόβα. Λόγω του ενδιαφέροντος που προκαλούν οι εκθέσεις του Γραφείου, επανερχόμαστε αυτήν την Κυριακή για να διερευνήσουμε περαιτέρω βασικά ερωτήματα της οικονομικής συγκυρίας. Πρώτο ερώτημα λοιπόν. Προϋπολογισμός και εσωτερική υποτίμηση - περιορίζονται ή βαθαίνουν οι επιπτώσεις αυτής της πολιτικής;

Η φιλοσοφία του Προϋπολογισμού παραμένει στο πνεύμα της λιτότητας όπως εκπορεύεται από το Μεσοπρόθεσμο και το Δημοσιονομικό Σύμφωνο Σταθερότητας, όπως παρατήρησε και ο συνάδελφος, κ. Λιαργκόβας,. Για να μην επαναλάβω την απάντησή του, θα θέσω το ερώτημα από μία διαφορετική οπτική, σχετική με τη συζήτηση “εξόδου από το Μνημόνιο”.

Το Μνημόνιο έθετε τρεις κύριους στόχους. Την εξισορρόπηση των δημοσιών οικονομικών ελλειμμάτων, την εξισορρόπηση των εισαγωγών και των εξαγωγών (για να διατυπώσουμε απλά το δεύτερο στόχο) και τη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα. Η εσωτερική υποτίμηση μπορεί να περιγραφεί με ένα απλό σχήμα: η μείωση των μισθών θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών και κατά συνέπεια θα γίνουν πιο φτηνά τα εξαγόμενα προϊόντα και θα αυξηθούν οι εξαγωγές.

Προφανώς, οι δημοσιονομικές πολιτικές επίσης συνέβαλλαν στην επίτευξη της μείωσης των μισθών, ωστόσο είχαν ένα αυτοτελή στόχο: την παραγωγή δημοσιονομικής ισορροπίας, η οποία, κρίνοντας στατικά τα μεγέθη, έχει επιτευχθεί.

Ελληνική κοινωνία και χρέος

Η Εφημερίδα των Συντακτών, 2014/10/27

http://www.efsyn.gr/?p=247489

Το χρέος είναι «βιώσιμο» όταν μπορεί να πληρώνεται και αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι μπορεί να πληρώνεται. Η συσχέτιση του χρέους με το ΑΕΠ δεν αποτελεί σαφές κριτήριο «βιωσιμότητας». Η Ισπανία βρέθηκε προ της χρεοκοπίας το 2011 με δημόσιο χρέος κάτω του 40% επί του ΑΕΠ το 2008, ενώ, το αξιόχρεο της Ιαπωνίας (με πάνω από 200% χρέος επί του ΑΕΠ) δεν αμφισβητήθηκε. Μπορεί να κριθεί πιο βάσιμα, η «βιωσιμότητα» ενός χρέους, αν εξεταστεί τι πρέπει να πληρώνεται σε σχέση με τα διαθέσιμα χρήματα (τα οποία προέρχονται από έσοδα και δάνεια) κατ’ έτος.

Το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι «μη-βιώσιμο». Τα χρεολύσια των επόμενων ετών δεν μπορούν, οικονομικά και πολιτικά, να καλυφθούν από τα δημόσια έσοδα. Πηγή πληρωμών θα είναι ο δανεισμός είτε από διακρατικό θεσμό είτε από την αγορά χρήματος είτε από την ΕΚΤ. Η πρώτη επιλογή δεν είναι πολιτικά εφικτή (στη κλίμακα που απαιτείται) και η τρίτη θεσμικά. Προϋποθέσεις για το δανεισμό από τις αγορές είναι ένας ορίζοντας «βιώσιμης» ανάκαμψης της οικονομίας και η σημαντική μείωση του «πολιτικού κινδύνου», οι οποίες, δεν παρέχονται από την τρέχουσα οικονομική πολιτική. Αποτέλεσμα: η κοινή πεποίθηση ότι το χρέος «δεν θα μπορεί να πληρώνεται», χωρίς εξωτερικές εγγυήσεις πληρωμής. Το ύψος του χρέους επίσης συμβάλλει στο χαρακτηρισμό του ως μη-«βιώσιμου» εφόσον με αρκετά αισιόδοξες υποθέσεις θα διατηρείται σε υψηλότατα επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ευρωπαϊκή συγκυρία -το γερμανικό δίλημμα

Εφ. Εποχή, 2014/10/26

http://epohi.gr/portal/oikonomia/17909-to-diplo-dilimma-tis-germanias

Η ευρωπαϊκή στρατηγική διαχείριση της κρίσης του 2008 συναντά ξανά τα όριά της. Οι προσαρμογές που έγιναν, κυρίως στην πολιτική της ΕΚΤ, για να αντιμετωπιστεί η κρίση χρέους της Ισπανίας και της Ιταλίας τον Αύγουστο του 2011 δημιούργησαν μία σχετική σταθερότητα ωστόσο τα προβλήματα της Γαλλίας και εκ νέου της Ιταλίας θέτουν, αναμενόμενα μεν, σημαντικά δε, ζητήματα που απαιτείται να αντιμετωπιστούν.

Για τη Γαλλία το βασικό πρόβλημα είναι ότι η δέσμευση στον ακραίο νεοφιλελευθερισμό, ο οποίος αποτελεί οργανωτική αρχή της τρέχουσας ευρωπαϊκής στρατηγικής, δημιουργεί συνθήκες πολιτικής ρευστοποίησης. Η κατάθεση προϋπολογισμού που έχει μεγαλύτερα ελλείμματα από τα συμφωνηθέντα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την Γαλλική κυβέρνηση αποφεύγει την όξυνση των κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων με μέτρα που θα πλήττουν τις κατώτερες τάξεις και την επιτάχυνση της πολιτικής ρευστοποίησης.

Ευρώπη, ΕΚΤ, χρέος - Συνέντευξη στην Εποχή

Συνέντευξη στην Εποχή, 2014/09/07 

 

(Τη συνέντευξη πήρε ο Π. Κλαυδιανός).

http://epohi.gr/portal/politiki/17574-synentefksi-me-ton-oikonomologo-spyro-lapatsiora

Για να συζητήσουμε την “ελληνική κατάσταση” καλό είναι να την εντάξουμε στο ευρύτερο πλαίσιο των εξελίξεων στην ευρωπαϊκή οικονομία. Πώς κρίνεις τις εξελίξεις;

Τα αποτελέσματα για το ΑΕΠ που ανακοινώθηκαν για το δεύτερο τρίμηνο δείχνουν ενίσχυση των αποπληθωριστικών τάσεων. Με άλλα λόγια, με δεδομένο το υψηλό ιδιωτικό και δημόσιο χρέος, την αδυναμία των ευρωπαϊκών τραπεζών για χρηματοδότηση της οικονομίας και τις μικρές δυνατότητες δημοσιονομικών χειρισμών που επιβάλλουν οι πολιτικές λιτότητας ενισχύονται οι υφεσιακές τάσεις. Η ευρωπαϊκή διαχείριση της κρίσης του 2008 έρχεται ξανά σε ένα σημείο, μετά το 2011 που απειλήθηκε από τις εξελίξεις στην Ισπανία και την Ιταλία, που αρχίζουν να φαίνονται τα όρια της.

Εισήγηση στην ΚΠΕ ΣΥΡΙΖΑ, 2014.06.22

Εισήγηση στην ΚΠΕ ΣΥΡΙΖΑ, 2014.06.22


1) Στόχος η Αυτοδυναμία

Συντρόφισσες και σύντροφοι, οι ευρωεκλογές παρήγαγαν ένα ιστορικό γεγονός, με διεθνή σημασία. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, ένας πολιτικός σχηματισμός της αριστεράς, είναι πρώτο κόμμα. Αυτό το γεγονός καθιστά το ΣΥΡΙΖΑ κυβερνητική δύναμη μετά τις επόμενες εκλογές.
Δυο βασικές δυνατότητες αναδεικνύονται:
α) Να μην έχουμε αυτοδυναμία, επομένως να οδηγηθούμε σε μία κυβέρνηση συνεργασίας. Αυτό το ενδεχόμενο, με δεδομένο το υπάρχον πολιτικό σκηνικό και την άρνηση του ΚΚΕ να στηρίξει μία κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, σημαίνει συνεργασία με κάποια κεντροαριστερή ή κεντροδεξιά νεοφιλελεύθερη δύναμη, που στήριξε και υλοποιεί τις μνημονιακές πολιτικές ή τις αποδέχεται ως αναγκαιότητα. Με άλλα λόγια, σε μία κυβέρνηση η οποία θα εγκλωβιστεί σε ένα ήπιο νεοφιλελευθερισμό.
β) Να έχουμε αυτοδυναμία, η οποία θα επιτρέψει μία κυβέρνηση με βάση ένα πρόγραμμα της Αριστεράς.

Κατά συνέπεια, βασικός πολιτικός στόχος μας πρέπει να είναι η αυτοδυναμία. Όχι για να φέρουμε το σοσιαλισμό αλλά για να ασκήσουμε αποτελεσματικά μία πολιτική ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό. Για να μπορούμε να λύσουμε, για παράδειγμα, το πρόβλημα των 1,500,000 εκατομμυρίου ανέργων και τόσα άλλα, άμεσα και επείγοντα, που μπορούν να υλοποιηθούν μόνο μέσω μίας κυβέρνησης που θα υλοποιεί το πρόγραμμα της Αριστεράς.
Αυτό δεν αποτελεί μόνο στόχο, αλλά ανάγκη για τον τόπο μας και τους ανθρώπους του. Αποτελεί ιστορικό διακύβευμα της εποχής μας, μετά την παγκόσμια κρίση του 2008.
Συντρόφισσες και σύντροφοι, όλοι νιώθουμε και ξέρουμε ότι ο κόσμος δε μας ψηφίζει για να κάνουμε μία καλύτερη διαχείριση, απλά "κάτι καλύτερο". "Κάτι καλύτερο" μπορεί να κάνει και μία κυβέρνηση Σαμαρά και οργανώνεται γι' αυτό, το ετοιμάζει.
Ο κόσμος ψηφίζει Αριστερά για να κάνει "κάτι Άλλο".
Και αυτό είναι και το βασικό δίδαγμα που εξάγεται από την ιστορία της ΕΔΑ και της αντιπαράθεσης με το Κέντρο.